Gala finałowa Festiwalu „Wajda na Nowo”. Wybitni twórcy uhonorowani w Suwałkach

Gala rozpoczęła się o godz. 20.00. Wydarzenie prowadziła Katarzyna Borowiecka. Jednym z najważniejszych punktów wieczoru było wręczenie nagród za całokształt twórczości. Otrzymali je Janusz Gajos, Wojciech Marczewski oraz Allan Starski. Laudacje przygotował i wygłosił Łukasz Maciejewski.

Janusz Gajos został uhonorowany za dorobek aktorski. To jeden z najbardziej znanych polskich aktorów filmowych i teatralnych, kojarzony między innymi z rolami w „Przesłuchaniu”, „Ucieczce z kina Wolność”, „Żółtym szaliku”, „Body/Ciało” czy „Klerze”. Jego obecność w Suwałkach była jednym z najbardziej wyczekiwanych punktów tegorocznego festiwalu. Jeszcze przed rozpoczęciem wydarzenia lokalne media wskazywały go jako jednego z najważniejszych gości gali.

Drugim uhonorowanym był Wojciech Marczewski, reżyser i scenarzysta, twórca między innymi „Zmor”, „Klucznika” i „Dreszczy”. W czasie festiwalu jego twórczość była obecna również podczas plenerowego pokazu „Ucieczki z kina Wolność”, który odbył się na bulwarach nad Czarną Hańczą. Film został zapowiedziany przez samego reżysera, Teresę Marczewską i Joannę Sztelmer-Stabińską.

Nagrodę za całokształt twórczości otrzymał także Allan Starski, jeden z najwybitniejszych polskich scenografów filmowych i teatralnych oraz laureat Oscara. Starski przez lata współpracował z Andrzejem Wajdą. W czasie festiwalu brał udział między innymi w debatach oraz spotkaniach poświęconych twórczości reżysera.

Kolejnym ważnym momentem gali było ogłoszenie wyników konkursu filmów krótkometrażowych. Grand Prix otrzymała Klaudia Fortuniak. Przewodniczącym jury konkursowego był Filip Marczewski, a w jego skład weszli także Agnieszka Marczewska, Andrzej Pągowski, Allan Starski i Robert Więckiewicz. Podczas gali zaprezentowano również nagrodzony film.

Wieczór zakończył spektakl „Separatka” w wykonaniu Joanny Szczepkowskiej i Doroty Landowskiej. Przedstawienie trwało około 110 minut i było ostatnim wydarzeniem tegorocznego festiwalu. Joanna Szczepkowska była również jedną z uczestniczek wcześniejszej debaty „Wajda obywatel”.

Gala była zwieńczeniem festiwalu, który rozpoczął się 20 sierpnia wernisażem wystawy Andrzeja Pągowskiego „Wajda na nowo – suplement”. Artysta jest dyrektorem artystycznym festiwalu. Wystawa była poświęcona między innymi teatralnej twórczości Wajdy i stanowiła artystyczne dopełnienie wcześniejszego projektu „Wajda na Nowo”.

Pierwszego dnia odbyło się także oficjalne otwarcie festiwalu. Publiczność zobaczyła film z pozdrowieniami od Krystyny Zachwatowicz-Wajdy, krótkometrażową „Lekcję pływania” Andrzeja Wajdy, a następnie uczestniczyła w rozmowie Łukasza Maciejewskiego z Robertem Więckiewiczem. Wieczorem pokazano film „Wałęsa. Człowiek z nadziei”.

Tego samego dnia odbył się koncert „Wajda – Muzyka” przygotowany przez Adama Sztabę i Orkiestrę Adama Sztaby. Wieczór zakończyło plenerowe Kino Wajda na bulwarach nad Czarną Hańczą, gdzie pokazano „Brzezinę”. Film zapowiedzieli Emilia Krakowska, Olgierd Łukaszewicz i Joanna Sztelmer-Stabińska.

W kolejnych dniach program obejmował między innymi projekcje w ramach „Szkoły Wajdy”, spotkania „Książki na Nowo”, prezentacje spektakli Teatru Telewizji oraz debaty. Publiczność mogła zobaczyć „Lombard” Łukasza Kowalskiego, „Utratę równowagi” Korka Bojanowskiego oraz filmy młodych twórców.

W ramach cyklu „Wajda w Teatrze Telewizji” zaprezentowano „Wieczernik”, „Bigdę idzie!” oraz „Makbeta”. Odbyły się również rozmowy z Olgierdem Łukaszewiczem, Michałem Kwiecińskim i Magdaleną Zawadzką.

Jednym z najważniejszych wydarzeń była sobotnia debata „Dziedzictwo Andrzeja Wajdy”. Wzięli w niej udział Emilia Krakowska, Magdalena Zawadzka, Michał Kwieciński, Wojciech Marczewski, Andrzej Pągowski, Allan Starski, Maja Komorowska, Robert Więckiewicz i Olgierd Łukaszewicz. Po debacie pokazano „Zemstę” Andrzeja Wajdy.

W niedzielę, przed galą, odbyły się kolejne wydarzenia. W Cinema Lumiere pokazano trzy produkcje młodych twórców: „Niech zostanie bez tytułu” Mieszka Chromki, „Siłę oporu” Elżbiety Benkowskiej oraz „Lata świetlne” Moniki Proby.

O godz. 13.00 odsłonięto natomiast mural poświęcony Andrzejowi Wajdzie, którego autorem jest Andrzej Pągowski. Mural znajduje się na ścianie hali I Liceum Ogólnokształcącego w Suwałkach, od strony miejskich bulwarów. Jak informowało Polskie Radio Białystok, było to jedno z najważniejszych wydarzeń ostatniego dnia festiwalu.

Po południu odbyło się spotkanie z Anną Seniuk, Mają Komorowską, Wiesławą Starską i Allanem Starskim, prowadzone przez Łukasza Maciejewskiego. Następnie pokazano „Panny z Wilka” Andrzeja Wajdy z 1979 roku.

Tegoroczny festiwal zgromadził w Suwałkach liczne grono aktorów, reżyserów, scenografów i innych twórców. Wśród gości znaleźli się między innymi Janusz Gajos, Allan Starski, Wojciech Marczewski, Robert Więckiewicz, Anna Seniuk, Emilia Krakowska, Maja Komorowska, Magdalena Zawadzka, Olgierd Łukaszewicz, Joanna Szczepkowska, Dorota Landowska, Michał Kwieciński oraz Andrzej Pągowski.

Andrzej Pągowski, dyrektor artystyczny festiwalu, podkreślał znaczenie ponownego odkrywania twórczości Wajdy. „To jest odkrywanie” oraz przypominanie, kim był Andrzej Wajda, szczególnie w czasie, gdy odchodzą kolejne ważne dla kultury autorytety.

Podsumowując tegoroczną edycję, Czesław Renkiewicz, prezydent Suwałk, mówił o jej organizacji i zaangażowaniu twórców: „Szósty ten festiwal w ramach roku Andrzeja Wajdy, ale cieszę się niezmiennie, że tak sprawnie, tak pięknie udało nam się przeprowadzić właśnie ten festiwal i zaangażować do jego przeprowadzenia tak wybitne osoby jak chociażby Andrzej Pągowski i tutaj również Łukasz Maciejewski pomagał nam.”

6. Festiwal Filmowy „Wajda na Nowo” zakończył się więc czterema dniami spotkań z kinem, teatrem, muzyką, literaturą i sztuką. Sama gala finałowa połączyła uhonorowanie trzech wybitnych twórców, rozstrzygnięcie konkursu młodych filmowców oraz spektakl teatralny. Było to jednocześnie zakończenie tegorocznych obchodów poświęconych Andrzejowi Wajdzie w ramach festiwalu, który od 2021 roku odbywa się w jego rodzinnym mieście.