Spotkanie z Janem Bacewiczem. O gwarze, która jest częścią historii Suwalszczyzny

Jan Bacewicz

A co, jeśli za kilka lat nie będzie już kogo zapytać, jak brzmiała prawdziwa gwara suwalska? O tym, jak ważne jest zachowanie lokalnej mowy i pamięci o dawnym życiu mieszkańców Suwalszczyzny, można było porozmawiać podczas spotkania z Janem Bacewiczem.

Spotkanie odbyło się 19 lipca i trwało od godziny 17.00 do 18.30. Jego gościem był Jan Bacewicz, regionalista, znawca i popularyzator suwalskiej gwary oraz autor wielu publikacji poświęconych Suwalszczyźnie.

„Mówiłem wyłącznie gwarą”

Podczas spotkania Jan Bacewicz opowiadał między innymi o swoim dzieciństwie i czasach, gdy gwara była naturalną częścią codziennego życia na suwalskiej wsi.

„Ja wyrosłem na suwalskiej wsi i nim poszedłem do liceum pedagogicznego w Augustowie, bo taką szkołę średnią kończyłem przed studiami, mówiłem wyłącznie, jak wszyscy wtedy na wsi głębokiej, to była parafia Smolniki, gwarą. Wyłącznie na poczcie, w sklepie, ze znajomymi, a nawet dzieci między sobą” – powiedział Jan Bacewicz.

Jego wspomnienia pokazują, jak powszechna była kiedyś lokalna mowa. Gwara towarzyszyła mieszkańcom nie tylko w domach, ale również podczas codziennych kontaktów w sklepie, na poczcie czy wśród znajomych.

Jan Bacewicz od lat dokumentuje gwarę

Jan Bacewicz jest jednym z najbardziej znanych regionalistów zajmujących się historią, tradycjami i folklorem Suwalszczyzny. Jest również autorem publikacji poświęconych regionowi. Wśród nich znajduje się książka „Kiedyści to mieli gadane – gwary suwalskie”, wydana w 2021 roku przez Stowarzyszenie Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych „Nad Czarną Hańczą”.

Publikacja zawiera między innymi obszerny słownik gwary suwalskiej, a także baśnie, opowiastki, legendy i przyśpiewki weselne. Słownik liczy ponad 70 stron.

Sam Bacewicz podkreśla, że gwary nie można poznać wyłącznie z książek. W swojej publikacji zaznacza, że trzeba w niej wyrosnąć. Materiał zawarty w książce jest zapisem autentycznej gwary używanej w życiu codziennym i został zebrany przez autora na przestrzeni wielu lat.

Ważna część lokalnego dziedzictwa

Gwara suwalska jest częścią historii regionu i świadectwem tego, jak dawniej wyglądało życie mieszkańców tutejszych wsi. Wraz ze zmianami społecznymi i upływem czasu coraz mniej osób posługuje się nią na co dzień.

Dlatego spotkania z osobami, które pamiętają dawną mowę i potrafią przekazać ją kolejnym pokoleniom, mają szczególne znaczenie. To nie tylko opowieść o słowach, ale również o ludziach, zwyczajach i codziennym życiu dawnej Suwalszczyzny.

Spotkanie z Janem Bacewiczem było więc okazją do poznania tego wyjątkowego fragmentu lokalnej historii i przypomnienia, że gwara jest ważną częścią kulturowego dziedzictwa naszego regionu.