Hałdy pogórnicze pod lupą naukowca. „Nauka ma głos” wraca do SOWA w Suwałkach
Po wakacyjnej przerwie do Strefy SOWA w Suwałkach wracają spotkania w ramach projektu „Nauka ma głos”. Pierwsze powakacyjne wydarzenie odbędzie się 14 września 2026 roku. Tym razem uczestnicy będą mogli przyjrzeć się bliżej hałdom pogórniczym – ich wpływowi na środowisko, ale także ukrytemu w nich potencjałowi surowcowemu.
Gościem spotkań będzie dr hab. Łukasz Kruszewski, profesor Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk, który zajmuje się m.in. badaniem potencjału środowiskowego i surowcowego hałd pogórniczych.
Zaplanowano trzy 45-minutowe spotkania – o godzinie 11:00, 12:00 oraz 13:00. Wydarzenia skierowane są do uczniów i uczennic szkół ponadpodstawowych oraz wszystkich osób powyżej 15. roku życia.
Hałdy, które kryją więcej, niż się wydaje
Hałdy pogórnicze na stałe wpisały się w krajobraz wielu regionów Polski, w tym Śląska i Wielkopolski. Są świadectwem przemysłowej historii i rozwoju górnictwa, ale jednocześnie przypominają o środowiskowych konsekwencjach działalności człowieka.
Z jednej strony hałdy mogą stanowić źródło zanieczyszczeń i wpływać na lokalne ekosystemy. Z drugiej – coraz częściej są postrzegane jako potencjalne źródło cennych surowców.
W ich składzie mogą znajdować się m.in. german, gal, kobalt, lit oraz pierwiastki ziem rzadkich. Są to surowce wykorzystywane w nowoczesnych technologiach i istotne z punktu widzenia transformacji energetycznej. Ich odzyskiwanie z istniejących odpadów pogórniczych może więc w przyszłości stanowić ważny element gospodarki surowcowej.
Hałdy to jednak nie tylko kwestia geologii i przemysłu. Z czasem stają się również miejscem życia wielu organizmów. Można spotkać tam rośliny, grzyby i mikroorganizmy, a także zwierzęta – w tym gatunki rzadkie i wyjątkowo dobrze przystosowane do wymagających warunków środowiskowych.
Nauka bezpośrednio od naukowców
Spotkanie z dr. hab. Łukaszem Kruszewskim będzie okazją, by spojrzeć na hałdy pogórnicze z różnych perspektyw – jako na pozostałość przemysłowej działalności człowieka, element środowiska oraz potencjalne źródło surowców potrzebnych współczesnej gospodarce.
Projekt „Nauka ma głos” daje uczestnikom możliwość bezpośredniego kontaktu z osobami zajmującymi się nauką zawodowo. Podczas spotkań można dowiedzieć się, jak wygląda praca badawcza, zadawać pytania, konfrontować popularne przekonania z wiedzą naukową oraz lepiej zrozumieć, w jaki sposób naukowcy dochodzą do swoich wniosków.
W całym projekcie uczestniczy 27 Stref SOWA z całej Polski, które będą gościć łącznie 25 naukowczyń i naukowców. Spotkania odbywają się w lokalnych centrach nauki oraz w Centrum Nauki Kopernik.
Spotkajmy się w SOWA Suwałki
Pierwsze powakacyjne spotkania w ramach projektu „Nauka ma głos” odbędą się 14 września 2026 roku w Strefie SOWA w Suwałkach. Każde z nich potrwa 45 minut.
Godziny spotkań: 11:00, 12:00 i 13:00
Prowadzący: dr hab. Łukasz Kruszewski, prof. Instytutu Nauk Geologicznych PAN
Dla kogo: uczniowie i uczennice szkół ponadpodstawowych oraz osoby powyżej 15. roku życia
Na spotkanie można zapisać się telefonicznie pod numerem 572 920 432.
Projekt „Nauka ma głos” jest realizowany i finansowany w ramach wspólnego Programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Centrum Nauki Kopernik „Nauka dla Ciebie”.
Inicjatywa „SOWA – Strefa Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności” jest finansowana w ramach dotacji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie umowy nr 1/CNK-SOWA/2021 z 2 marca 2021 roku, dotyczącej uruchomienia przez Centrum Nauki Kopernik 54 lokalnych Stref SOWA w latach 2021–2028.